De spanning rond het asieldebat liep deze week opnieuw hoog op. Tijdens de Algemene Beschouwingen haalde Geert Wilders fel uit naar asielzoekerscentra, waarbij hij deze neerzette als gevaarlijke plekken voor vrouwen in de omgeving. Zijn woorden werden woensdagavond in het programma Pauw & De Wit stevig tegengesproken door Sylvana Simons, die geen blad voor de mond nam. Volgens haar schildert Wilders al jaren een karikatuur die weinig met de werkelijkheid te maken heeft, maar vooral angst zaait.
Sylvana’s weerwoord op Wilders
Simons reageerde verontwaardigd toen ze haar eigen woonplaats hoorde langskomen in Wilders’ opsomming van gemeenten met een azc. Tot haar verbazing bleek er vlakbij haar huis daadwerkelijk een opvang te staan, maar ze had er nooit iets van gemerkt. Juist dát, zo stelt ze, bewijst hoe misleidend de framing van de PVV-leider is. Volgens haar presenteert Wilders kleine incidenten alsof hele gemeenschappen in angst leven.
Daarnaast hekelt ze dat Wilders volgens haar twintig jaar lang dezelfde riedel herhaalt. Ze vindt zijn optreden voorspelbaar en uitgeblust: steeds dezelfde verwijten, steeds dezelfde angstbeelden. “Hij belooft dingen die hij nooit kan waarmaken”, zei ze fel. Voor haar is het duidelijk dat de retoriek van Wilders meer theater is dan politiek.
‘Sprookjes over omvolking’
In haar betoog legde Simons uit dat de angstbeelden die Wilders schetst – zoals een vermeende islamisering of een zogenaamde omvolking – volgens haar niets meer zijn dan sprookjes. Natuurlijk erkent ze dat er maatschappelijke problemen zijn, maar het reduceren van elk probleem tot migratie noemt ze misleidend en gevaarlijk.
Oud-staatssecretaris Fred Teeven nuanceerde haar woorden. Hij wees op cijfers die aantonen dat mensen met een niet-westerse achtergrond oververtegenwoordigd zijn bij verdachten van bepaalde misdrijven. Toch benadrukte ook hij dat het niet uitsplitsen van statistieken sinds 2022 een gemiste kans is, omdat daardoor de discussie vertroebelt. Simons kaatste terug dat de enige echte oververtegenwoordiging te vinden is bij mannen in het algemeen, ongeacht hun afkomst.
Cijfers en interpretatie
De discussie aan tafel draaide vooral om de manier waarop cijfers worden gepresenteerd. In 2022 waren er ruim drieduizend verdachten van seksuele misdrijven: bijna de helft met Nederlandse achtergrond, de andere helft met migratieachtergrond. In absolute aantallen zijn migranten dus oververtegenwoordigd, maar volgens Simons en ook oud-minister Ferd Grapperhaus gaat het om een bredere sociale context.
Grapperhaus erkende dat mannen in een kwetsbare positie vaker in de fout gaan. Dat heeft volgens hem niet alleen met cultuur, maar ook met sociaal-economische omstandigheden te maken. Simons benadrukte dat het voor slachtoffers niets uitmaakt of een dader uit Paramaribo, Amsterdam of Curaçao komt: vrouwen willen gewoon veilig zijn, zonder onderscheid.
De focus op verdachten
Een belangrijk punt dat Simons maakte, is dat er vaak gesproken wordt over ‘verdachten’, terwijl dat niet hetzelfde is als ‘daders’. Volgens haar is bekend dat bepaalde groepen sneller aangemerkt worden als verdachte, wat de cijfers kan vertekenen. Bovendien, zo stelde ze, ligt de nadruk in het politieke debat vooral op incidenten met migranten, terwijl grootschalig huiselijk geweld en femicide grotendeels buiten beeld blijven.
Ze stelde de retorische vraag: wat lossen we op door niet-westerse mannen uit te zetten? Blijven vrouwen dan niet net zo kwetsbaar voor geweld van Nederlandse mannen? Daarmee plaatste ze de discussie terug bij de kern: het gaat om mannelijk geweld, niet om afkomst.
Femicide eindelijk genoemd in de troonrede
Een opvallend moment in haar betoog was de verwijzing naar de troonrede. Voor het eerst werd daarin het woord femicide gebruikt, een onderwerp dat Simons zelf al in 2021 op de politieke agenda probeerde te krijgen. Destijds kreeg ze geen steun, omdat het gesprek vooral gekleurd werd door partijen die de nadruk wilden leggen op religieus geweld binnen migrantengemeenschappen.
Voor Simons staat vast dat vrouwen niet veiliger worden door te wijzen naar Somaliërs of andere groepen. Het probleem is breder: geweld tegen vrouwen komt in alle lagen van de samenleving voor. Volgens haar moeten mannen ophouden dit probleem weg te schuiven en erkennen dat zij hierin de belangrijkste rol spelen.
Viral fragment
Het vurige pleidooi van Simons ging razendsnel rond op sociale media. Vooral haar scherpe opmerking dat vrouwen het niets uitmaakt waar een dader geboren is, werd massaal gedeeld. Het fragment benadrukt haar boodschap dat het gesprek over veiligheid te vaak wordt gekaapt door politieke agenda’s, terwijl de werkelijkheid veel genuanceerder ligt.