De discussie over de opvang van asielzoekers laait opnieuw op nu de gemeente Westland zich fel verzet tegen de landelijke taakstelling. Het college van burgemeester en wethouders liet in een brief aan demissionair minister David van Weel (Asiel en Migratie) weten dat er volgens hen geen ruimte is voor 635 opvangplekken.
Het aantal is gebaseerd op de Spreidingswet, maar Westland stelt dat de berekening niet klopt en dat de druk op de gemeente al enorm is.
De achtergrond van de Spreidingswet
De Spreidingswet, ingevoerd om opvang eerlijker over het land te verdelen, verplicht alle gemeenten een bijdrage te leveren. Omdat sommige gemeenten bezwaar maakten en minder hoeven te doen, kwam de verhoging voor Westland uit op 635 plekken. Het college reageert scherp en stelt dat er geen enkele onderbouwing is voor deze uitbreiding. Volgens de gemeente voelt het alsof Den Haag de lasten willekeurig doorschuift.
Westland wijst op bestaande opvangdruk
De gemeente benadrukt dat er al meer dan voldoende verantwoordelijkheid wordt gedragen. Zo verblijven er momenteel 2075 Oekraïense vluchtelingen in Westland. Daarnaast wonen er naar schatting 5000 arbeidsmigranten, met nog eens 3000 extra woonplekken in ontwikkeling. Ook zijn sinds november 2022 al 450 statushouders gehuisvest, waarvoor zelfs een hotel is aangekocht en omgebouwd tot opvanglocatie. Het college vindt dat deze inspanningen ten onrechte buiten de landelijke berekening zijn gehouden.
Aanbod van slechts 140 plekken
Hoewel Westland de verhoging naar 635 plekken onhaalbaar noemt, heeft de gemeente zich wel bereid verklaard om 140 asielzoekers onder te brengen. Dat is ongeveer twintig procent van de oorspronkelijke taakstelling. Dit aanbod blijft volgens de brief overeind, maar wel onder duidelijke voorwaarden. Zo wil de gemeente garanties op het gebied van veiligheid, financiën en voorzieningen. Zonder die afspraken ziet Westland geen mogelijkheid tot verdere opvang.
Kritiek op het kabinetsbeleid
Naast de aantallen spreekt Westland haar zorgen uit over de landelijke koers. Het kabinet kondigde aan de Spreidingswet te willen intrekken en tegelijkertijd de begroting voor asiel en migratie fors terug te schroeven: van 9,5 miljard euro in 2025 naar slechts 1,2 miljard euro in 2029. Volgens Westland is het onmogelijk om gemeenten te verplichten opvang te organiseren terwijl de financiële steun juist verdwijnt. In hun brief stellen zij dat het rijk zich terugtrekt terwijl de druk lokaal blijft toenemen.
Landelijke context: meer gemeenten in verzet
De houding van Westland staat niet op zichzelf. Ook in andere gemeenten klinkt verzet tegen de uitvoering van de Spreidingswet. Waar sommige gemeenten nog in onderhandeling zijn over aantallen en locaties, wijzen anderen de taakstelling volledig van de hand. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) waarschuwt ondertussen dat de capaciteit al maandenlang onder druk staat en dat er dit najaar niet genoeg plekken zijn voor de instroom. Daarmee komt de hele opvangketen op losse schroeven te staan.
Hoe nu verder?
De bal ligt nu bij het ministerie van Asiel en Migratie. Westland houdt vast aan haar standpunt: 635 plekken zijn onhaalbaar, maar 140 opvangplaatsen blijven beschikbaar. Of dat voldoende zal zijn om een botsing met Den Haag te vermijden, is onzeker. Het conflict illustreert de spanningen tussen landelijke ambities en lokale realiteit. Gemeenten vragen om realistische afspraken en ondersteuning, terwijl het kabinet zoekt naar oplossingen voor een opvangsysteem dat al jaren onder druk staat.
Het standpunt van Westland laat zien dat draagvlak voor beleid niet vanzelfsprekend is. Een duurzame oplossing vraagt volgens velen om samenwerking tussen rijk en gemeenten, waarbij rekening wordt gehouden met de bestaande druk op bepaalde regio’s. Wat de uitkomst ook zal zijn, duidelijk is dat de discussie over asielopvang voorlopig nog niet van de agenda verdwijnt.
Wat vind jij: moet Westland vasthouden aan haar aanbod van 140 plekken of moet de gemeente toch meer verantwoordelijkheid nemen? Deel je mening en discussieer mee op onze Facebookpagina.